Yeni İpek Yolu'nda Türkiye'nin Rolü Güçlenerek Artıyor

Çin'in en büyük ekonomisi Guangdong'u Türkiye üzerinden Avrupa, Orta Doğu ve Afrika'ya bağlayacak koridorda, ilk kez haftada iki kez tarifeli blok tren seferleri düzenlenecek

İstanbul merkezli Pasifik ISR Demiryolu Lojistik ve Ticaret A.Ş. ile Çin'in Guangzhou şehrinde faaliyet gösteren Guangzhou Communications Investment International Train Operation Management Co., Ltd., bugün İstanbul'da stratejik iş birliğine ilişkin bir İşbirliği Anlaşması imzaladı. Taraflar, Kuşak ve Yol Girişimi (KYG) çerçevesinde Çin ile Türkiye'yi birbirine bağlayan ve buradan Avrupa, Orta Doğu, Birleşik Krallık ve Afrika'ya uzanan uluslararası bir lojistik koridoru kuracak.

İş birliğinin en dikkat çekici unsuru, bu hatta ilk kez haftada iki kez olmak üzere tarifeli blok tren seferlerinin düzenlenecek olması. Sabit gün ve saatlere bağlı tarifeli sefer modeli, ihracatçılar için öngörülebilir transit süreleri ve düzenli kapasite anlamına geliyor.

Pasifik ISR Yönetim Kurulu Başkanı Cem Kanioğulları ve Guangzhou Communications Investment International Train Operation Management Co., Ltd., Genel Müdür Yardımcısı Wu Qing tarafından imzalanan mutabakat kapsamında Guangzhou'dan Türkiye’ye ilk deneme treni Temmuz 2026’da yola çıkacak. 

Türkiye, koridorun geçiş güzergâhı değil, kilit unsuru

Türkiye'yi kilit bir lojistik üssü olarak konumlandıran taraflar; Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'yı kapsayan, standartlaştırılmış güzergâh, transit takvimi ve fiyatlandırmaya dayalı bir karayolu-deniz kombine taşımacılık ağı geliştirecek. Hattın belkemiğini oluşturan Orta Koridor, Asya'nın güçlü üretim merkezlerini Türkiye üzerinden Avrupa, Birleşik Krallık, Orta Doğu ve Afrika'ya bağlayan karşılıklı bir ticaret arteri olarak gelişiyor. Bu yapı Türkiye'yi, trenlerin yalnızca üzerinden geçtiği bir coğrafya olmaktan çıkarıp bölgenin ana lojistik merkezi konumuna taşırken; Türk ihracatçısına ve orta koridor üzerinde yer alan ülkelere yeni pazarlara açılan hızlı bir kapı sunacak ve ülkenin küresel tedarik zincirindeki ağırlığını artıracak.

Taraflar ayrıca Çin-Avrupa Demiryolu Ekspresi'nde operasyon takvimi, yük takibi ve gümrük koordinasyonunu birlikte optimize edecek; özelleştirilmiş trenler, sınır ötesi e-ticaret trenleri ve soğuk zincir trenleri gibi özel hizmetler geliştirecek. 

Hattın diğer ucunda Çin'in ekonomik kalbi var: Guangdong

Koridorun Çin ayağındaki çıkış noktası, ülkenin en büyük bölgesel ekonomisi olan Guangdong Eyaleti. Guangdong, 2025 yılında yaklaşık 14,58 trilyon yuan (yaklaşık 2,09 trilyon ABD doları) büyüklüğüyle üst üste 37'nci kez Çin'in en büyük eyalet ekonomisi oldu; Çin'in toplam dış ticaretinin beşte birinden fazlasını tek başına gerçekleştiriyor ve ülkede üretilen akıllı telefonların yaklaşık yüzde 40'ını karşılıyor. Yeni koridorun bağlanacağı bu havza, eyaletin öne çıkan dört kentini kapsıyor: Shenzhen, Guangzhou, Zhuhai, Yangjiang.

Bu kentlerin de içinde yer aldığı Guangdong-Hong Kong-Macao Büyük Körfez Bölgesi'nin (GBA) toplam ekonomik çıktısı 2025'te 15 trilyon yuanı (yaklaşık 2,15 trilyon ABD doları) aşarak bölgeyi New York ve San Francisco körfez bölgelerinin önüne taşıdı. Yeni koridor, bu yüksek katma değerli üretim havzasını doğrudan Türkiye'ye ve Türkiye üzerinden üç kıtaya bağlayacak.
İş birliğine ilişkin değerlendirmelerde, bu mutabakatın bir demiryolu hattının ötesinde bir vizyonun ifadesi olduğu belirtildi. Çin'in en büyük ekonomisi konumundaki Guangdong'un, Türkiye üzerinden üç kıtaya bağlandığı ifade edildi.

Hedefin, Türkiye'yi Asya ile Avrupa arasında yükün yalnızca geçtiği bir nokta olmaktan çıkararak; yükün depolandığı, işlendiği, yönetildiği ve yeniden dağıtıldığı bir lojistik ve üretim merkezine dönüştürmek olduğu vurgulandı. Türkiye’nin bir lojistik üssü olarak konumlandırılmasıyla hem Türk ihracatçısına yeni pazarlara açılan hızlı ve ekonomik bir kapı sunulacağı hem de ülkenin küresel tedarik zincirindeki ağırlığının artırılacağı kaydedildi.

İş birliğinin eşitlik, karşılıklı fayda ve uzun vadeli istikrar ilkeleri üzerine inşa edildiği belirtildi.

Amacın, tek seferlik taşımaların ötesine geçerek öngörülebilir kalkış zamanlarına, istikrarlı transit sürelerine ve koordineli fiyatlandırmaya sahip düzenli tarifeli blok tren seferleri oluşturmak olduğu belirtildi. Bir koridorun ancak yük her iki yönde de aktığında sürdürülebilir olabileceği vurgulanarak, Çin çıkışlı yükler geliştirilirken Türkiye, Avrupa, Birleşik Krallık, Orta Doğu ve Afrika'dan Çin'e dönüş yüklerinin de artırılacağı aktarıldı.